قبل از اینه بخوام بحثی را مطرح کنم باید بگم هر چند دیر شده ولی از نوشته خانم افتخارزاده واقعا لذت بردم. این طور که من دستگیرم شد بحث های ما ۱- در مورد گریه برای امام حسین ۲-نماد های عاشورا ۳-آیین های عملی عاشورا ۴-مداحی ها و ۵- فضای حاکم در جامعه در ایام دهه محرم است. خود من به سهم خودم می خواهم نظرم را که برخاسته از بحث هایی است که با موافقان و مخالفان این مقولات انجام داده ام بیان کنم. هرچند که یک نظر کلی هم دارم که در پایان همه این سلسله بحث ها خواهم گفت.

در مورد گریه برای امام حسین (ع) قبل از هر چیز سوال من این است که چرا این مقوله برای ما (خودمان را می گویم) مهم شده. آیا گریه ضرری دارد ؟ سود دارد. گریه از نظر روانشناسی ای که من بلد هستم همه اش سود است. گریه باعث جلای روح می شود. حالا باید دید که گریه برای امام حسین (ع) به چه علت است. این دلیل را از گریه کننده باید پرسید نه از منتقد گریه. چیزی که من دریافتم اینه که گریه برای صرفا مقوله شهادت نیست. و اصولا در فرهنگ ما چه دینی چه عرفی گریه برای شهید به دلیل شهادتش زیاد جالب نبوده. ما شهادت جوانانمان را در جنگ به خانواده اشان تبریک می گفتیم. خانواده شهدا از شهادت فرزندشان احساس شعف می کردند. ولی گریه در کنار این احساس شعف می تواند از دلتنگی باشد. درست مثل مرگ یک عزیز. مرگ حق است. ولی دلتنگی باعث اندوه می شد. دلیل دیگر گریه برای یک شهید قبطه خوردن است و عقب ماندن از آن. و یا حسرت کم بهره بردن از وجودش در زمان حیات. امیدورام که توانسته باشم منظورم را درست بیان کنم. گریه برای ائمه از یک جهت می تواند این دلیل موجه را داشته باشد که برخاسته از حسرتی است که جامعه می توانست بهره بیشتری از وجود مبارک آن امام ببرد اما جو جامعه نگذاشت. دلیل دیگری که بسیار فراگیر است گریه برای مظلومیت است. مظلومیت را شنیدن دلسوزی می آورد و اندوه و گریه. شهادت مبارک است ولی مظلومیت سوزناک. و در مورد امام حسین (ع) این بعد مظلومیت است که مهم شده است نه بعد چگونه شهید شدن. دلیل مهم دیگر هم برای گریه کردن خود گریه کننده است. گریه کننده خود را در مقامی می بیند که راهی دراز برای اصلاح خویش و جامعه خویش دارد و به حال دل سیاه خود گریه می کند. به حال اوضاع شخصی خود و مشکلات شخصی خود گریه می کند. این نوع گریه محدود به زمان و مکان نیست. ولی در برخی موقعیت های زمانی و مکانی توجیه پذیر است. به عنوان مثال در زندگی مسائل زیادی پیش می آید که شاید گریه داروی خوبی برای حال روحی ما باشد و لی آیا در حالت عادی و روز عادی و مشغله های روزمره و روزمرگی زندگی جایی برای این چشمه جلادهنده روح می ماند ؟ ولی در مراسم ها زیارت ها و ... انسان لحظاتی از قید و بند جامعه و اجتماع خلاص شده و روحش آزاد و آماده برای جلاگرفتن است. در مجموع گریه مقوله مردودی نیست و هیچ کدادم از دلایل بالا ضرری ندارد که منفعت هم دارد. ولی باید دقت کرد اگر گریه هدف شود و اگر کسی فکر کند که چنانچه اشکش در مراسمی در نیامد پس فیضی نبرده آن وقت این تفکر است که غلط است. همچین تفکری را داریم ولی نه در حد گسترده. جامعه آماری من هم نسلان خودم هستند.

پ.ن ۱: ما هم در مراسم خود کم گریه نکرده ایم. ولی خودمان میدانیم که به چه علت گریه کرده ایم.

پ.ن۲: شنیدن این سخنرانی در باب خطبه ای از امام حسین بیسار مفید است.

امام حسین و انسان 1

امام حسین و انسان 2

امام حسین و انسان 3

امام حسین و انسان 4

سخنران : استاد رحیم پور (ازغدی)